لوگوی مزدا چه داستان و تاریخچه ای دارد؟

لوگوی مزدا هم مانند هر نشان دیگری داستان و تاریخچه‌ای برای طراحی خود دارد و ما در این مقاله به بررسی این داستان خواهیم پرداخت.

---

مزدا همیشه خودروساز بود؟

جواب این سوال “خیر” است!

شرکت مزدا در سال 1920 فعالیت خود را با نام ” تویو کوگیو” _ Toyo Kogyo Co., Ltd_  و بعنوان تولیدکننده‌ی چوب پنبه در هیروشیمای ژاپن آغاز کرد. اولین لوگوی این شرکت نیز در همان سال رونمایی‌شد، یک لوگوی هندسی انتزاعی با خطوط سیاه ضخیم. شکل دایره‌ای لوگو شبیه شوریکن _ shuriken_ یکی از معروف ترین سلاح‌های نینجا بود.

---

1928، ریدیزاین لوگوی تویو‌کوگیو

در سال 1928 و در حالی که هنوز مزدایی وجود نداشت، شرکت تویو کوگیو نشان خود را به لوگوی مینیمالی با رنگ‌های سفید و قرمز تغییر‌داد. این لوگو از یک شکل دایره‌ای با دو خط افقی ضخیم که از قاب قرمز‌رنگ به سمت مرکزِ نشان کشیده شده‌ بود، تشکیل‌شده بود.

---

1931، معرفی مزدا و داستان انتخاب نام مزدا

در سال 1931 شرکت “مزدا گو” تاسیس‌شد. _ Mazda-go_ این شرکت در زمان تاسیس توسط فردی به نام جوجیرو ماتسودا_ Jujiro Matsuda_ اداره و مدیریت میشد.  بین اسم مزدا و ماتسودا هماهنگی وجود‌دارد اما سوال این است که چرا اسم شرکت همان ماتسودا نشد؟

 ماتسودا فردی بود که به معنویت علاقه‌داشت و تصمیم‌گرفت نام شرکت خود را به افتخار خانواده و دین زرتشت تغییر‌بدهد. پس نام  مزدا را از “اهورا مزدا” گرفت. اهورا‌ مزدا نامی به زبان اوستایی است و از سمت زرتشت، پیامبر ایران باستان، برای خدایی‌ که منبع خرد، هوش و هماهنگی است، بیان شده‌است. از آنجایی که ایران اولین تمدن در غرب آسیا را دارد اعضای کلیدی تویو کوگیو مزدا را به عنوان نمادی از آغاز تمدن شرق و غرب و همچنین نمادی از تمدن و فرهنگ خودرو تعبیر‌کردند. انتخاب نام مزدا همچنین حرکت هوشمندانه‌ای برای ادای احترام به بنیانگذار این شرکت که نام خانوادگی او بسیار نزدیک به مزدا و در زبان انگلیسی همان مزدا تلفظ می شود، بود.

در همان سال 1931 لوگوی جدید مزدا نیز رونمایی‌شد. این لوگو شبیه یک الماس معروف میتسوبیشی بود (“Mitsubishi” ترکیبی از دو کلمه‌ی “mitsu” و “hishi” است. میتسو به معنای “سه” است و هیشی به معنای شاه بلوط آبی است. ژاپنی‌ها برای مدت طولانی از این کلمه برای نشان دادن شکل لوزی یا الماس استفاده می کردند.). این لوگو از سه لوزی سورمه‌ای رنگ تشکیل شده بود که از رأس‌هایشان به هم وصل شده بودند و با خطی فانتزی روی آن کلمه ی مزدا نوشته شده بود.

---

1934

در سال 1934، همان سالی که مزدا شروع به تولید موتورهای سه چرخ کرد،  نشان میتسوبیشی را از نشان خود حذف کرد و فقط قسمت نوشتار لوگو باقی‌ماند. در لوگوی قبلی کلمه‌ی مزدا با استروک نوشته شده بود اما در لوگوی جدید کلمه‌ی مزدا ظریف‌تر ولی به صورت توپر مشکی به چشم‌میخورد. این لوگو اولین لوگوی ثبت شده بر روی موتورهای سه چرخ مزدا است.

---

1936

نشان جدید مزدا که دو سال پس از نشان قبلی روی کارآمد، معرف جریان رودخانه‌ی زادگاه مزدا یعنی هیروشیما است و این بر تعهد این خودروساز به خانه‌ی خود تاکید‌میکند. علاوه‌ بر رودخانه‌ی هیروشیما این لوگو سه حرف “M”  را نیز نشان میدهد که مخفف عبارت ” Mazda Motor Manufacturer”  است. ادامه پیدا کردن کناره‌های حروف M  به صورت بال برای نشان‌دادن مفاهیمی مثل چابکی، سرعت و توانایی اوج گرفتن به ارتفاعات و نقاط جدید است.

1951

سال 1951 سونجی ماتسودا _ Tsuneji Matsuda_  پسر جوجیرو بعنوان سومین مدیر مزدا شروع به فعالیت کرد و در همان سال نیز نشان مزدا به نشان جدیدی تغییر چهره داد و دوباره طراحی شد. نشان جدید مزدا لوگویی عجیب و مرموز بود. با اینکه در اکثر وبسایت‌ها به این نشان اشاره نشده بود اما خود مزدا از آن نام میبرد، آن هم بعنوان لوگویی که تا سال 1972 مورد استفاده قرار‌میگرفته‌است! (این یکی از نکات جالب مزدا است که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.)

این لوگوی سیاه و سفید ترکیبی انتزاعی از سه مثلثِ به سمت پایین است. هر سه مثلث عناصری مانند خطوط نازک سیاه و سفید دارند که به روش‌های مختلف قرار‌گرفته‌اند و شکل‌های منحصر‌به فردی را برای هر مثلث به وجود آورده‌اند. احتمالا این مثلث‌ها با حروف ژاپنی شباهت دارند و معنی خاصی پشت آنهاست که ما از آن بی خبریم!

---

1954

در سال 1949 مزدا صادرات موتورهای سه چرخ خود را به کشورهای دیگر آغاز‌کرد و همراه با گسترش صادرات خود حس کرد که به نشان جدیدی برای دیگر کشورها نیاز دارد. در سال 1954 مزدا از لوگوی جدید خود رونمایی‌کرد و این نشان را در همان سال و برای اولین‌بار در کشور تایوان ثبت‌کرد. تا سال 1959 این لوگو در 21 کشور ثبت‌شده‌بود.

نماد‌مزدا، لوگویی مبتنی بر متن با یک رنگ آبی بود. در این لوگو کلمه‌ی مزدا با حروف بزرگ سانس سریف باریک و مورب نوشته شده بود، به صورتی که خطوط کاملا تمیز با لبه هایی مشخص بودند و احساس محکم و سخت بودن را منتقل میکردند. (این لوگو را با لوگوتایپ فانتزی مزدا در سال‌های اولیه‌ی تاسیس مقایسه‌کنید!)

---

1959

در سال 1959 مزدا اولین خودروهای سواری خود را عرضه‌کرد و به همین مناسبت لوگوی جدید خود را جایگزین لوگوی رودخانه‌ی هیروشیما شد. (حالا چرا لوگوی رودخانه؟ در ادامه به این موضوع میپردازیم.)

در نشان جدید مزدا حرف M به گونه‌ای طراحی‌شده‌است که احساس نرم‌بودن و صمیمی‌بودن را القا‌میکند و این طراحی به این دلیل به این صورت اجرا شده‌است تا خاطره‌انگیز و چشم‌نواز باشد. خطوط پررنگ این حرف در قالب گرد آن نشان‌دهنده‌ی برند قدرتمندی است که برای طراحی ارزش قائل است. این لوگو تا سال 1974 در مزدا R360  کوپه یا سایر خودروهای سواری دیده می شد.

---

1975

سال 1975 لوگوتایپ جاودانه‌ی مزدا معرفی‌شد. لوگوتایپی بدون جزئیات و نمادهای اضافی که برای تقریبا 30 سال مورد استفاده قرار‌گرفت و امروزه نیز توسط این برند استفاده‌ میشود. همین سادگی لوگو باعث شد که برخی از افراد به این موضوع اشاره‌کنند که مزدا طی این 30 سال لوگوی رسمی نداشته و فقط از یک نسخه‌ی سبک از نام خود استفاده میکرده‌است!

---

1991

مزدا تصمیم‌گرفت دوباره در لوگوی خود به نمادگرایی بازگردد. در لوگوی جدید مزدا یک الماس شکل به چشم میخورد که نشاندهنده ی نور و خورشید است. پالت آبی‌رنگ نشان مزدا در این بازطراحی حفظ شد. مشکل این لوگو شباهت آن به لوگوی شرکت رنو در آن زمان بود.

---

1992

یک سال بعد از بازطراحی لوگو و بازگشت نمادگرایی به نشان مزدا، بازطراحی دیگری صورت گرفت. لوگوی مزدا در سال 1992 با خطوطی نرم‌تر اصلاح‌شد. تمام اشکال لوگو گرد و نازکتر شدند. این بازطراحی کمک کرد که لوگوی مزدا از نشان رنو متمایز شود. با نرم‌تر شدن خطوط دوستی، حس وفاداری و اعتماد چاشنی لوگوی مزدا شد. این نماد اساس نشان فعلی مزدا است که همه‌ی ما آن را میشناسیم.

---

1997

نماد برند معروف امروزه‌ی مزدا در سال 1997 طراحی‌ شد. این نماد نشان‌دهنده‌ی عزم مزدا برای “پیگیری پیشرفت های مداوم برای رشد قدرتمند و مستمر” است که با یک جفت بال به شکل یک حرف V بیان می‌شود  و در ادامه با ترکیب با قاب بیضی حرف M را میسازد. این لوگو تفکرانعطاف پذیر و سرزندگی برند را منعکس میکند، جنبش و نگاه به آینده را جشن میگیرد و پیشرو و شیک است.  

مزدا بر این باور است که

روح مزدا متعهد به ساخت خودروهایی با کیفیت عالی است و معتقد است که فناوری جدید تنها با غلبه بر چالش‌های سخت توسعه می‌یابد.

و به باور خود مزدا

روح مزدا در این لوگو زنده است و نشاندهنده‌ی شجاعت ایستادن در برابر چالش‌های به ظاهر غیرممکن و ایستادن در برابر همه‌ی شانس‌ها برای دنبال کردن رویای خود در این نشان به چشم میخورد.

لوگوتایپ معروف مزدا (1975) با همان رنگ آبی خود نیز در این لوگو حضور‌دارد و به  دو صورت افقی و عمودی کنار نماد نشان قرار‌میگیرد.

---

2015

در سال 2015 سطح براق نماد نشان مزدا مات شد اما تغییری که در این بازطراحی به چشم میخورد تغییر رنگ نوشتار نشان است که از رنگ آبی به رنگ نقره ای با استروک باریک آبی تغییر‌کرده‌است. این تغییر رنگ لوگو را یکپارچه تر کرد و برندی را نشان‌داد که به سمت کیفیت و پیچیدگی بالاتری تکامل یافته‌است.

---

2018

در سال 2018 رنگ آبی به طور کامل از پالت رنگی نشان حذف شد، این تغییر در لوگوی‌مزدا نشان میدهد که مزدا بهترین جنبه‌های برند و ارزش‌های آن را در نظر میگیرد و ترسی از تغییری که به پیشرفتش کمک می‌کند ندارد.

---

نکته ی کوچکی در لوگوتایپ مزدا

آیا تا به حال توجه کرده‌اید که تمام حروف لوگوتایپ مزدا کوچک است به جز حرف D ؟

مزدا میخواست دقت و قابل اطمینان بودن را به عنوان یک شرکت خودروسازی با همسو کردن خطوط بالا و پایین لوگوی خود بیان‌کند اما استفاده از حرف d  کوچک این هدف را غیر‌ممکن میکرد. چون یا حرف d از بالا بیرون زده‌میشد و اگر هم آن حرف را کوچک میکردند نظم را به هم میزد. به همین دلیل تصمیم گرفته‌شد که از حرف بزرگ D استفاده شود تا نوشتار لوگو به صورت مرتب داخل یک مستطیل قرار‌بگیرد.

---

آیا لوگوهای مزدا بعد از بازطراحی کنار گذاشته میشدند؟

خیر!

و این همان نکته‌ای بود که در طول مقاله گفتیم که به آن اشاره‌میکنیم. مزدا بعد از طراحی و رونمایی لوگوی‌جدید خود، لوگوی‌قدیمی‌اش را به طور کامل کنار‌نمیگذاشت و میتوان گفت که لوگوی‌قدیمی همچنان زندگی خود را با ثبت‌شدن روی بعضی از محصولات خاص ادامه‌میداد. به همین دلیل بود که در بازطراحی سال 1959 به این نکته اشاره‌کردیم که این لوگو جایگزین لوگوی رودخانه‌ی هیروشیما شد با اینکه در این بین دو بازطراحی دیگر نیز صورت گرفته‌بود. در تصویر زیر بازه‌ی سال‌هایی که مزدا از هر لوگو استفاده کرده‌است را برای شما آماده‌کردیم تا بهتر متوجه این موضوع شوید.

---

پشت هر نامی داستانی نهفته است و مزدا نیز از این قاعده مستثنی نیست. نام مزدا و نماد برند آن حکایت از تاریخ طولانی، آرزوی سوزان و باور تزلزل‌ناپذیر آن دارد.

اگر به داستان طراحی لوگوهای مختلف و طراحان و اطلاعات حوزه ی گرافیک علاقه دارید،حتما به بلاگ ما سر بزنید.
اینکه در طراحی های گرافیکی از آنچه شما میپسندید، به گونه ای خلاقانه و هنرمندانه استفاده شود،نیازمند علمی است که هر کسی آن را دارا نیست اما شما میتوانید با دیدن نمونه کارهای ما از این موضوع که ما بهترین ها را برای شما طراحی میکنیم مطمئن شوید و با اطمینان کارهای گرافیکی خود از جمله طراحی لوگوی خود را به ما سفارش دهید. تنها هنر ما دسترسی به اینترنت و دانستن فتوشاپ نیست! ما طراحیم. علاوه بر سفارش،شما میتوانید با مراجعه به بخش فروشگاه ما، از دیگر خدمات ما (رایگان و غیر رایگان) بهره مند شوید.

به عنوان حسن ختام این مقاله تصویری از معرفی و تبلیغ محصولی از مزدا را داریم که روی آن از دو لوگو به صورت همزمان استفاده شده است!

---

منابع

Anon., 2019. Mazda History: Evolution of the Mazda Logo. [Online]
Available at: https://www.berwickmazda.com.au/2019/10/09/mazda_logo_evolution/#:~:text=The%20Mazda%20logo%20we%20see,vitality%2C%20flexibility%2C%20and%20passion.
[Accessed 9 10 2019].

Anon., 2021. MAZDA LOGO. [Online]
Available at: https://1000logos.net/mazda-logo/
[Accessed 8 12 2021].

Anon., n.d. A Story Behind the Name of “Mazda”. [Online]
Available at: https://www.mazda.com/en/innovation/mazda-stories/mazda/behind/#:~:text=%E2%80%9CMazda%E2%80%9D%20comes%20from%20Ahura%20Mazda,the%20automotive%20civilization%20and%20culture.

Anon., n.d. Mazda Logo – Design and History. [Online]
Available at: http://www.dinesh.com/history_of_logos/travel_logos/car_logos_design_and_history/mazda_logo_design_and_history.html